Một nghiên cứu quy mô lớn trên gần 355.000 người cho thấy những người uống cà phê có xu hướng gặp ít vấn đề nghiêm trọng về gan hơn, bao gồm xơ gan, ung thư gan và tử vong liên quan đến bệnh gan.
Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc Cedars-Sinai và công bố trên tạp chí Clinical Gastroenterology and Hepatology. Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 354.957 người tham gia UK Biobank không mắc xơ gan hoặc ung thư biểu mô tế bào gan tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu.
Thời gian theo dõi trung vị kéo dài 13 năm.
Người uống cà phê có nguy cơ bệnh gan thấp hơn
Các nhà nghiên cứu ghi nhận xu hướng khá rõ ràng: lượng cà phê tiêu thụ càng cao thì nguy cơ mắc một số bệnh gan nghiêm trọng càng thấp.
So với những người không uống cà phê, nhóm uống từ 5 cốc trở lên mỗi ngày có:
- Nguy cơ xơ gan thấp hơn khoảng 32%.
- Nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan thấp hơn khoảng 47%.
- Nguy cơ tử vong liên quan đến bệnh gan thấp hơn khoảng 42%.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng kết quả này không có nghĩa mọi người nên uống từ 5 cốc cà phê mỗi ngày.
Theo Cedars-Sinai, những lợi ích liên quan đến gan đã được ghi nhận ngay ở mức khoảng 1–2 cốc mỗi ngày và dường như rõ nhất ở nhóm uống khoảng 3–4 cốc mỗi ngày.
Hình ảnh MRI cũng cho thấy những tín hiệu tích cực
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là các nhà khoa học không chỉ theo dõi bệnh án mà còn sử dụng dữ liệu chụp cộng hưởng từ và xét nghiệm protein trong máu.
Trong nhóm 28.961 người được chụp MRI gan, lượng cà phê tiêu thụ cao hơn có liên quan đến:
- Lượng mỡ trong gan thấp hơn.
- Hàm lượng sắt trong gan thấp hơn.
- Các dấu hiệu xơ hóa và viêm gan thấp hơn.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng phân tích protein trong máu của hơn 44.000 người.
Kết quả cho thấy người uống nhiều cà phê có một số thay đổi về protein liên quan đến chức năng gan, quá trình viêm và hình thành mô sẹo. Những phát hiện này có thể giúp giải thích một phần cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ giữa cà phê và sức khỏe gan.
Không chỉ nhờ caffeine
Một điểm thú vị khác là mối liên hệ có lợi được ghi nhận ở cả cà phê chứa caffeine và cà phê đã khử caffeine.
Điều này cho thấy caffeine có thể không phải là thành phần duy nhất tạo nên tác động quan sát được.
Cà phê chứa nhiều hợp chất tự nhiên khác, trong đó có các polyphenol và nhiều chất có hoạt tính chống oxy hóa. Các thành phần này từ lâu đã được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng đến quá trình viêm, chuyển hóa và chức năng gan.
Có nên uống thật nhiều cà phê để bảo vệ gan?
Câu trả lời là chưa.
Đây là một nghiên cứu quan sát. Vì vậy, các nhà khoa học chỉ có thể xác định rằng việc uống cà phê có liên quan đến nguy cơ bệnh gan thấp hơn, chứ chưa thể khẳng định cà phê trực tiếp ngăn ngừa xơ gan hoặc ung thư gan.
Những người thường xuyên uống cà phê cũng có thể khác với người không uống cà phê ở nhiều yếu tố khác như chế độ ăn uống, vận động, cân nặng, sử dụng rượu bia hoặc tình trạng chuyển hóa.
Các mô hình thống kê của nghiên cứu đã điều chỉnh nhiều yếu tố như nhân khẩu học, lối sống, chuyển hóa và di truyền, nhưng nghiên cứu quan sát vẫn không thể loại bỏ hoàn toàn các yếu tố gây nhiễu.
Các tác giả vì vậy không khuyến nghị một người vốn không uống cà phê bắt đầu uống chỉ với mục đích phòng bệnh gan.
Uống vừa phải có thể là lựa chọn hợp lý
Theo các nhà nghiên cứu Cedars-Sinai, với những người vốn yêu thích cà phê và cơ thể dung nạp tốt, việc uống cà phê ở mức vừa phải có thể phù hợp với một lối sống lành mạnh.
Tuy nhiên, cà phê không thể thay thế những biện pháp đã được chứng minh giúp bảo vệ gan như:
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Hạn chế rượu bia.
- Tập thể dục thường xuyên.
- Kiểm soát đường huyết.
- Kiểm soát huyết áp và cholesterol.
Tiến sĩ Ju Dong Yang, đồng tác giả nghiên cứu và Giám đốc Chương trình Ung thư gan tại Cedars-Sinai, cho biết các kết quả ủng hộ việc tiêu thụ cà phê ở mức vừa phải đối với những người vốn đã uống và dung nạp cà phê tốt.
Nhưng ông cũng lưu ý rằng không nên bắt đầu uống cà phê chỉ với mục đích bảo vệ gan dựa trên nghiên cứu này.
Cà phê tiếp tục là chủ đề được quan tâm trong nghiên cứu sức khỏe
Trong nhiều năm qua, cà phê đã được nghiên cứu về mối liên hệ với sức khỏe tim mạch, chuyển hóa, tiểu đường và các bệnh về gan.
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu mới là quy mô lớn và việc kết hợp cùng lúc dữ liệu theo dõi bệnh trong nhiều năm, hình ảnh MRI gan và phân tích protein trong máu.
Kết quả bổ sung thêm bằng chứng cho thấy việc uống cà phê ở mức vừa phải có thể liên quan đến một số chỉ số sức khỏe gan tích cực.
Dù vậy, cần thêm các nghiên cứu để xác định chính xác thành phần nào trong cà phê đóng vai trò quan trọng nhất, lượng tiêu thụ tối ưu là bao nhiêu và liệu tác động có giống nhau giữa các nhóm dân số hay không.
Nguồn tham khảo: Nghiên cứu “Coffee Consumption and Improved Liver Outcomes: Clinical, Imaging, and Proteomic Evidence From the UK Biobank”, đăng trên Clinical Gastroenterology and Hepatology ngày 1/7/2026; Cedars-Sinai; UK Biobank.
