Từ hộ nghèo, anh A Đuk, dân tộc Ba Na, thôn Hơ Moong, xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi trở thành hộ giàu nhờ trồng cây cà phê thả đọt và trồng xen cây sầu riêng.
Từ hộ nghèo trở thành hộ giàu
Trong khu vườn cà phê xanh tốt, trĩu quả, anh A Đuk đang chăm chút tỉa cành cho từng cây cà phê. Với anh, vườn cà phê là thành quả sau nhiều năm nỗ lực tìm tòi, học hỏi và giúp anh thoát nghèo, vươn lên làm giàu.
Anh A Đuk kể, trước đây, chỉ biết trồng cây sắn, cây lúa rẫy, thu nhập bấp bênh, chỉ đủ ăn chứ không có dư. Năm 2020, gia đình anh vay 50 triệu từ Ngân hàng chính sách xã hội đầu tư trồng 2.000 cây cà phê, trồng xen thêm 100 cây sầu riêng.
“Sau khi trồng, tôi đi học hỏi cách chăm sóc vườn cây ở những hộ đã làm thành công trong xã, tham gia lớp tập huấn do xã tổ chức và tìm hiểu thêm qua sách, báo. Từ đó, tôi nắm được kỹ thuật chăm sóc và áp dụng vào thực tế vườn cây”, anh A Đuk chia sẻ thêm.
Anh chăm sóc vườn cà phê theo phương pháp cà phê thả đọt, hay còn gọi là thả ngọn, giúp tăng năng suất. Đối với cây sầu riêng, anh sử dụng hệ thống tưới nước tiết kiệm. Đặc biệt, trong trồng trọt, anh sử dụng hoàn toàn phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học để cây phát triển ổn định. Điều mà thời điểm đó, các hộ đồng bào DTTS nơi đây chưa biết làm.
“Trồng cà phê thả đọt là để cây phát triển cành nhánh một cách tự nhiên, không tỉa thưa quá mức. Phương pháp này giúp cây cà phê phát triển tán lá rộng, giữ ẩm tốt và tăng năng suất một cách đáng kể. Ngoài ra, giúp giảm thiểu chi phí lao động và công chăm sóc”, anh A Đuk cho biết thêm.
Nhờ phương pháp này, 2.000 cây cà phê của gia đình hằng năm cho thu hoạch khoảng 8 tấn cà phê nhân, cùng với hơn 100 cây sầu riêng đã giúp gia đình anh thu về hơn 600 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
Có nguồn thu nhập ổn định, anh A Đuk tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất. Với diện tích đất còn lại gần 1 ha, năm 2025, anh đầu tư trồng thêm 130 cây sầu riêng và 800 cây cà phê, nâng tổng diện tích lên gần 3 ha.
Lan tỏa mô hình trong thôn
Không chỉ là một người làm kinh tế giỏi, anh A Đuk còn có 5 năm (từ năm 2017 – 2020 và từ năm 2023 – tháng 6/2026) làm Trưởng thôn Kơ Tol (cũ).
“Sự thành công từ mô hình trồng cà phê, sầu riêng và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất không chỉ đem lại thu nhập cao cho gia đình A Đuk, mà quan trọng hơn là làm thay đổi tư duy sản xuất của đồng bào DTTS trên địa bàn. Từ chỗ thụ động, trông chờ vào tự nhiên, bà con đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng, chăm sóc cà phê, sầu riêng để nâng cao giá trị trên cùng một diện tích đất canh tác”.
Ông Nguyễn Văn Hậu – Phó Chủ tịch UBND xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi
Trong thời gian làm trưởng thôn, anh tận tình đến từng nhà, ra từng rẫy để hướng dẫn kỹ thuật trồng cà phê, sầu riêng mà anh đã đúc kết được để người dân trong thôn cùng làm theo.
Thôn Kơ Tol (cũ) có 220 hộ. Học theo anh A Đuk, nhiều hộ đồng bào Ba Na trong thôn đã mạnh dạn chuyển từ trồng cây sắn kém hiệu quả sang trồng cây cà phê và sầu riêng.
Ông A Drip, thôn Hơ Moong, xã Sa Bình, chia sẻ: “Trong thôn này, A Đuk làm cà phê và sầu riêng rất tốt, lại tận tình chỉ bảo cho bà con làm theo. Nhờ sự hướng dẫn của A Đuk, gia đình tôi đã trồng gần 2 ha cà phê, sau khi trừ chi phí, mỗi năm thu nhập hơn 500 triệu đồng”.
Hiện, toàn thôn có hơn 110 ha cà phê, 3 ha sầu riêng; thu nhập ổn định. Thôn chỉ còn 3 hộ nghèo và 2 hộ cận nghèo.
Câu chuyện từ hộ nghèo trở thành hộ giàu của anh A Đuk là minh chứng sống động cho sự thay đổi trong tư duy sản xuất của nhiều hộ đồng bào DTTS tại các xã vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi.