Không có một giải pháp quản trị rủi ro nào cho tất cả, bản thân mỗi nông dân và người kinh doanh cà phê phải tự trang bị phương pháp phù hợp với bản thân nhất.

Chủ biên: Ths. NGUYỄN CẢNH THỌ

Thị trường cà phê trong và ngoài nước đang bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi đại dịch Covid-19 có thể kéo dài, khó nhìn thấy khả năng tăng giá về trung và dài hạn. Trong khi đó, kinh tế toàn cầu đang đứng trước nguy cơ tăng trưởng chậm; Lãi suất đồng đô la tiếp tục giữ mức thấp nhất 0%; Tình trạng hoảng loạn ngưng giao dịch giữa phiên trên thị trường chứng khoán toàn cầu; Và gần như các tài sản đều bị bán tháo, thậm chí vàng đã giảm về mức dưới 1500 USD/oz…

Câu hỏi đặt ra là các doanh nghiệp Việt phải làm gì để quản lý rủi ro giá cà phê trong thời điểm cực kì nhạy cảm hiện nay?

Là người làm việc nhiều năm trong thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, tác giả luôn trăn trở về cách thức hỗ trợ các doanh nghiệp cà phê Việt trang bị đầy đủ kiến thức, công cụ giao dịch hiện đại để giảm thiểu rủi ro khi tham gia giao dịch trên một thị trường cafe đang liên tục giảm.

Trong phạm vi cuốn sách, đầu tiên tác giả sẽ giúp độc giả hệ thống hóa những quy định và cách thức tham gia giao dịch trên thị trường hàng hóa quốc tế, cụ thể là mặt hàng cà phê Robusta và Arabica trên sàn ICE.

Độc giả sẽ hiểu rõ lý do vì sao cà phê Việt Nam và thế giới lại lựa chọn sàn LIFFE và NYBOT để tham chiếu mua bán? Sàn LIFFE và NYBOT có đáng tin cậy hay không? Sàn dựa trên cơ chế hoạt động và thanh toán bù trừ hiện đại như thế nào, cũng như các điều kiện để cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam tham gia giao dịch?

Sách cũng đề cập đến cách sử dụng hợp đồng trừ lùi hay cộng tới mà theo đó, hai bên mua và bán thỏa thuận một mức trừ hoặc cộng (differentials) dựa trên giá hợp đồng cà phê (thường là spot month) giao dịch trên sàn LIFFE (ICE Europe) để xác định giá mua bán trong hoạt động kinh doanh cà phê. Những thương vụ kiểu này được gọi là hợp đồng có giá “chốt sau” (price to be fixed).

Tác giả đồng thời đưa ra và phân tích các hợp đồng ngoại cũng như trong nước PTBF giao dịch hiện nay để cùng độc giả mổ xẻ tính chất và tác động của những hợp đồng này đến thành công/thất bại của từng doanh nghiệp cà phê.

Độc giả sẽ tìm thấy một câu chuyện có thật ở một Đại lý cà phê cụ thể: Những cách thức mua bán và đòn bẩy được đại lý này sử dụng; Vai trò của quản lý rủi ro khi trữ hàng, bán hàng, lãi suất vay, lãi suất nhận tiền gửi hàng… Những khó khăn và thăng trầm trong kinh doanh cà phê ở Đại lý này sẽ đặt ra nhiều câu hỏi cho các nhà quản lý doanh nghiệp cà phê trong bối cảnh hiện nay.

Sách cũng đề cập những kiến thức cơ bản và phương thức giao dịch thực tế của một trong những công cụ phổ biến là hợp đồng kỳ hạn – hợp đồng tương lai giá cả phê, qua đó làm nền tảng để độc giả làm quen với những công cụ cấp cao hơn trên thị trường, đó là quyền chọn mua – quyền chọn bán.

Quan sát của tác giả thấy rằng rất ít các doanh nghiệp, chuyên gia dành thời gian tìm hiểu và tham gia giao dịch quyền chọn trên thị trường cà phê, thậm chí còn tồn tại nhiều cách hiểu chưa đúng về thị trường quyền chọn như có thể mua quyền chọn mua ở giá (strike) cao hơn giá thị trường ATM và ngược lại, phí giao dịch là mất đi hoàn toàn khi giao dịch mua/bán… Thông qua các tình huống thực hành về quyền chọn, hi vọng độc giả sẽ tự tin hơn khi sử dụng các công cụ giao dịch mới mẻ này.

Cuốn sách cũng đề cập đến những công cụ bậc cao như cấu trúc các hợp đồng quyền chọn, quyền chọn chênh lệch giá, hợp đồng quyền chọn hàng tuần (Weekly C coffee Option), hợp đồng tương lai giá cà phê theo giá thanh toán (Coffee TAS future)… để độc giả có bức tranh toàn cảnh về các sản phẩm tài chính đang tồn tại trên thị trường quốc tế.

Và cuối cùng, để giúp doanh nghiệp kinh doanh cà phê vững vàng trên từng thương vụ, tự tin dự đoán xu hướng giá để mua – bán hay tiếp tục trữ hàng, nhận nợ vay hay gửi hàng cho Công ty xuất khẩu… tác giả đã đưa ra mô hình tính toán hiệu quả của hai phương thức kinh doanh truyền thống và trên sàn để so sánh tìm ra cách thức tối ưu áp dụng vào hoạt động kinh doanh của từng doanh nghiệp.