Sự hình thành các đại lý cà phê

Làm sao để biết giá cà phê chính xác nhất, mới nhất của ngày hôm nay?

RẤT ĐƠN GIẢN - Chỉ cần soạn tin nhắn CAFE và gửi tới số 8388

Làm đại lý là con đường ngắn nhất và nhanh nhất để làm giàu trong ngành kinh doanh cà phê. Do giá trị cà phê của các nông hộ ký gửi quá lớn đã kích thích đại lý tìm mọi cách để chiếm đoạt.

Rất nhiều nông hộ có cùng chung nhận thức là phải chọn mặt gửi vàng, nhưng biết chọn ai khi mà không chỉ các đại lý, các doanh nghiệp tư nhân nhỏ chiếm đoạt hay tuyên bố phá sản mà ngay cả những doanh nghiệp lớn xưa nay vốn có uy tín cũng đang dính vào những vụ lùm xùm, tòa án cũng chưa giải quyết được.

Đại lý cà phê

> Vì sao nông dân phải gửi cà phê cho đại lý?
> Chính sách tạm trữ cà phê và người nông dân

Sự hình thành của đại lý cà phê (*)

Vào khoảng năm 1987 trở vể trước hầu như không có đại lý cà phê. Người trồng cà phê được cấp sổ để giao dịch với công ty Ngoại thương. Qua sổ này người trồng bán cà phê trực tiếp cho công ty và được mua đối lưu một số mặt hàng thiết yếu. Thời bấy giờ chỉ có các cơ sở gia công chế biến cà phê cho ngành ngoại thương, đó chính là các Hợp tác xã. Công ty Ngoại thương kinh doanh cà phê là độc quyền, do vậy mới nãy sinh ra một nhóm người chuyên gom cà phê trong dân và “bắt tay” với cán bộ thu mua của ngoại thương và… đại lý cà phê hầu như nhen nhóm từ đây (?).

Họ chỉ là nông dân, hoặc là tiểu thương buôn bán nhỏ lẽ. Hàng ngày họ vào các vùng nông thôn để mua gom và vận chuyển bằng đủ loại phương tiện, như xe đạp, xe máy, xe lam, máy cày…Đây là lực lượng đóng vai trò nòng cốt chuyên lo gom hàng. Sau đó tiến lên một bước là hình thức nhận tiền trước và chốt giá hàng ngày để tổ chức mua gom theo từng nhóm, mỗi chiều về đến cân lại cho các Trạm – Cửa hàng của công ty ngoại thương rồi tính toán chia nhau lãi lỗ trong ngày.

Ban đầu là thế, nhưng khi thị trường cạnh tranh bắt đầu diễn ra, kinh doanh cà phê cũng không còn là độc quyền của ngành ngoại thương, và khi giá cà phê đột biến tăng cao vào những năm 1995-1996 thì nhà nhà – ngành ngành cùng đổ xô vào mặt hàng cà phê. Các nông trường, xí nghiệp sản xuất chuyên trồng cà phê giờ cũng tranh nhau chuyển đổi thành công ty và cũng đăng ký kinh doanh – xuất khẩu cà phê, các công ty lớn của ngành nông sản – thực phẩm ở các thành phố lớn cùng kéo quân lên Tây Nguyên tổ chức mua bán cà phê dẫn đến sự cạnh tranh quyết liệt… Tình trạng mua bán bát nháo bắt đầu từ đây, các đại lý mọc ra như nấm mọc sau mưa rào.

Không có đâu như những nhà kinh doanh cà phê Việt Nam, nhất là những ông lớn. Giá trị cà phê so với các loại nông sản khác lớn là thế, nhưng tất cả đều giao tiền trước một cách ồ ạt. Chỉ cần một cú điện thoại bán, có khi năm bảy tấn, có khi một vài container, có khi cả hàng trăm tấn. Alô gút giá và số lượng xong là đến doanh nghiệp để nhận tiền tỷ mà không có một điều kiện pháp lý nào ràng buộc khi họ không giao được hàng. Lấy tiền xong sẽ giao cà phê sau 5 đến 7 ngày, nhưng có khi nhiều tháng mới có hàng (!). Do vậy mới xãy ra tình trạng trong kho đại lý chỉ có vài chục tấn cà phê nhưng họ đã nhận tiền hàng trăm tấn của nhiều ông chủ lớn. Ông nào đến nhìn qua kho cũng đều an tâm vì tưởng là hàng của mình nhưng chưa đến hạn giao và… cứ thế là gút tiếp và giao tiền tiếp (!).

Dễ như vậy sao lại không làm đại lý ! Có nhiều đại lý hình thành bằng chính khả năng kinh doanh và năng lực tài chính của mình. Nhưng cũng có nhiều đại lý hình thành bằng tay không, gút vài chục tấn lấy tiền sửa chữa – xây kho – dựng bảng hiệu hoành tráng thì càng có nhiều đại gia tìm đến giao tiền, rồi lấy tiền ông sau mua hàng giao cho ông trước…

Đó là chuyện mua bán ngay. Còn khi các đại gia dự báo tình hình thị trường cà phê trong tương lai có khả năng tăng cao thì giới kinh doanh cà phê còn có kế hoạch “mua non” bằng cách vay ngân hàng và ký chốt giá giao ứng trước tiền mặt, phân bón, máy móc… cho đại lý với thời gian dài chờ đến vụ thu hoạch. Đại lý bắt đầu chốt giá lại với nông dân với mức giá thấp hơn, ai cần thì đến nhận. Khi giá lên thì doanh nghiệp và đại lý cùng lãi. Nhưng khi giá xuống thì doanh nghiệp ăn đòn còn đại lý ở giữa vẫn vui vẻ. Thực tế đã có nhiều đại lý ôm tiền của công ty KDXNK cà phê về xây nhà, mua xe tiền tỷ để giải quyết khâu oai (tại ĐakLak có doanh nghiệp tư nhân mới mọc lên chừng 7 – 8 năm thôi, chỉ làm đại lý mua cà phê cho một công ty lớn, nhưng chủ doanh nghiệp này ngồi trên chiếc ôtô hạng sang mà ông Tổng giám đốc của công ty nọ cả đời cũng không dám mơ đến…), để làm thương hiệu, chờ đến mùa hay giá rớt mua vào để trả cho công ty của “anh Tổng”. Nhưng không như dự đoán, giá không xuống mà lại lên. Thế là đại lý “lên đường” còn công ty mất vốn, chỉ biết xử lý bằng cách treo nợ chờ thời, vì dẫu sao thì Công ty cũng đã “có chỗ chỉ”. Còn những đại lý khi đã âm ỉ cháy nhưng chưa ”lên đường” thì buộc các công ty phải nuôi bằng cách bơm tiền tiếp để đại lý họat động. Nếu không họ tuyên bố phá sản thì ngài Tổng kia biết ăn nói làm sao với cấp trên!

Cách làm ăn của đại lý

Như trình bày ở bài trước, nông dân đã xem đại lý trong vùng là bà đỡ thật sự. Họ gắn bó với nhau vì đôi bên cùng có lợi. Nhưng một khi tất cả nông dân trong vùng cùng gửi cà phê vào kho đại lý với số lượng khá lớn thì đại lý tính ngay bài toán là “chiếm dụng vốn”, Trong kinh doanh ai mà không chiếm dụng vốn của nhau khi có điều kiện. Dại gì phải đi vay lãi của ngân hàng để tạo vốn kinh doanh trong khi mình đang có cả kho cà phê của dân ký gửi. Có nhiều hộ gom góp để dành mỗi năm một ít, chờ được giá mới bán để xây nhà, mua sắm tài sản nên đã có thời gian gửi kho cho đại lý đôi vài ba năm.

Đa phần thì bản chất của đại lý làm ăn trong các vùng dân cư là cố bảo vệ uy tín để phát triển, làm ăn chân chính, năng nhặt chặt bị. Chẳng may do dự đoán sai, cứ tưởng giá xuống nên tranh thủ bán hết cà phê của dân, chờ đến mùa mua giá thấp nhập lại kho để kiếm lời. Nhưng giá không xuống mà lại quay đầu đi lên, bán xong không thể mua lại đủ số lượng đã bán của dân. Kinh doanh cà phê mà gặp những trường hợp này là rất khó gượng dậy. Nhiều đại lý lâm nạn nhưng vẫn bưng bít được một thời gian, đến mức không thể trụ được nữa mới công khai xin chịu trận.

Cũng có đại lý hình thành với mục đích là chiếm đoạt tài sản của người khác. Ban đầu họ làm ăn rất sòng phẳng, tạo uy tín để dẫn dắt khách hàng đến với mình một thời gian rồi mới “ra chưởng”. Như vợ chồng ông LH, ban đầu xây kho làm đại lý được một thời gian, sau đó nâng cấp thành Công ty TNHH, chồng làm giám đốc và vợ làm phó giám đốc. Tài sản của vợ chồng thì ký hợp đồng với nhau lấy nhà ở của mình cho Công ty thuê làm văn phòng, lấy nhà xưởng của mình cho Công ty thuê để làm kho và cơ sở chế biến…Bà con tưởng họ làm ăn thật thà và phát đạt nên có bao nhiều cà phê đều đem đến gửi để chờ giá. Những ngày giáp tết năm 2008, khi giá cà phê tăng đột biến từ 24.000đ/kg lên 34.000đ/kg, Công ty này gút bán cho các doanh nghiệp lớn với số lượng trên 500 tấn của bà con thu về trên 17 tỷ đồng. Sau tết bà con biết chuyện đến gút giá lấy tiền hoặc lấy lại cà phê thì chuyện đã rồi. Bà con phải chấp nhận lấy tiền theo giá 24.000 đ/kg, nhưng cũng chỉ có được 50% thôi. 50% còn lại xin chờ đến khi nào có thì trả tiếp. Than ôi ! biết đến khi nào ? Họ còn tuyên bố : “nếu hộ nào không đồng ý thì cứ kiện ra tòa vì Công ty có vốn điều lệ chỉ là 01 tỷ đồng đã thua lỗ hết rồi, nếu cần thì họ tuyên bố phá sản thế là xong. Khi đó không có gì để chia đâu. Còn nhà ở và kho xưởng là tài sản của riêng họ, không có cơ quan pháp luật nào dám lấy tài sản riêng đó để trả nợ cho Công ty (của vợ chồng họ)”. Thế thì hòa cả làng !(lại chấm than).

Không gửi cà phê cho đại lý thì gửi nơi đâu ?

Với câu hỏi này, nhiều người trả lời ngay là nên gửi cho các doanh nghiệp lớn, có uy tín. Đúng rồi, nhưng cũng cần xem lại, như Lâm Đồng có cả tập đoàn Công Chính đã ngã quỵ, các đàn em như Khánh Toàn, Phú Cường …cũng ra đi từ lâu rồi. Tại Đak Lak xãy ra vụ Hứa Thanh Hồng thuộc Simexco vừa bị bắt giam. Năm 1999 – 2001 Giám đốc Xí nghiệp II thuộc Imexim Đak Lak đã nhận gửi kho trên 220 tấn cà phê nhưng chỉ trả được gần 50 tấn, số còn lại 186 tấn của 42 hộ đến nay không biết ai sẽ trả. Tòa buộc Công ty Imexim phải trả nhưng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã kháng nghị yêu cầu hủy bản án. Cũng trong thời gian này, Giám đốc Chi nhánh Imexim Cư Jut – Đak Mil đã nhận gửi của nhiều hộ, hiện còn tranh chấp lòng vòng, trên 100 tấn, chưa biết tòa sẽ quyết trách nhiệm thuộc về ai?

Nhiều người giới thiệu nên đem đến Trung tâm Giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột gửi là an toàn. Nhưng nông dân toàn ở vùng sâu vùng xa, ai mà chở cà phê từ huyện lên tỉnh để gứi! Còn liệu có an toàn hay không khi mà nơi đây công ty An Giang đã chấp nhận rút quân, bàn giao lại cho Cổ phần Thái Hòa?

Nói thật là các đại gia đang KDXK cà phê hiện nay chưa biết sẽ lên đường vào lúc nào. Sắp tới đây nhiều cụ Tổng sẽ ra đi, còn một số Cụ cũng hom hem lâu rồi, đang sống dựa vào sự tiếp sức của ngân hàng là chính, còn vốn chủ đã bốc hơi sạch sành sanh từ thưở nào! Xin đừng cho người viết bài quá bi quan (rất có thể), nhưng người viết đang đứng trong hoàn cảnh này. Đừng thấy các đại gia cà phê cởi mây về gió thường xuyên có mặt tại các sân bay, ngồi trong các nhà hàng sang trọng, lên nhận các giải thưởng danh giá…là ngon. Hãy coi chừng vì rất nhiều vị trong số đó cũng đang chơi bài “phô trương như các đại lý xù nợ”.

Lời khuyên đến với bà con : Trong lúc chúng ta đang trông chờ các cấp lãnh đạo có những giải pháp hữu hiệu nhất, dù là rất lâu hoặc có thể là không bao giờ có, nhưng âu đó cũng là niềm hy vọng của đa số bà con nông dân, phải cần xem xét cẩn trọng mọi việc trước khi hành động (gửi cà phê),

(*) Đại lý nói ở đây là bao gồm các doanh nghiệp .

Lê@

Nhấn vào đây để xem giá cà phê qua tin nhắn điện thoại

Loading...

Thảo luận (8 ý kiến)Gửi ý kiến mới

  1. Tôi thấy bài viết của anh Lê@ rất hay, giống như anh là người cũng từng trải qua những thăng trầm của ngành cà phê. Những thông tin này rất hữu ích cho bà con mình bởi nó là một thực trạng chung hiện nay.
    Nhưng “nói đi mình phải nói lại” không có những Doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu cà phê thì lấy ai làm nhịp cầu để đưa hạt cà phê Việt Nam đến khắp nơi trên thế giới, đó là chưa kể việc đầu tư trang thiết bị máy móc, công sức, chất xám… để tạo nên sản phẩm xuất khẩu có giá trị cao.
    Nhưng tôi thấy nội dung không tích cực bằng các bài viết của anh Nguyễn Vịnh ở Cư Kuin. Viết như anh Vịnh tôi thấy đúng là một người tâm huyết với ngành cà phê, không cay cú, không phải là người bị hắt hủi nên tâm trạng thoải mái, không liên quan đến “ông nọ” “bà kia”.
    Xin thứ lỗi nếu có nói điều gì không phải.

  2. Đọc qua bài viết của Le@ tôi thấy rất đúng thực trạng của các công ty, đại lý cà phê ở VN hiện nay. Chỉ trong nay mai thôi các cụ Tổng chắc chắn sẽ ra đi, họ đang thoi thóp thở nhờ vào “bình oxi Tạm Trữ”, khoảng 2 tháng nữa các bình oxi này phải trả về chủ khi đó các cụ Tổng sẽ “nổ tung”.
    Bây giờ phải làm sao khi mà anh Trần Quang nói cũng rất đúng: nếu không có các DN thì cà phê VN làm sao có thương hiệu trên thế giới ; nếu để độc quyền các DN nước ngoài thu mua thì nông dân trồng cfê còn khổ hơn nữa vì đã là độc quyền thị bị ép giá. Ngành càfê VN sẽ tan thành mây khói, vùng Tây nguyên chỉ thích hợp trồng càfê rồi đây sẽ trồng cây gì??? quay trở lại trồng cây bắp, đậu như ngày xưa nữa hay sao!!!
    Mong các cấp lãnh đạo phải có chính sách gì để cứu các DN, đại lý cà phê cũng như toàn ngành cà phê của VN.

  3. Ai cũng bảo nông dân phải biết “chọn mặt gửi vàng” bằng cách chọn các công ty, đơn vị lớn có uy tín, có tiếng tăm.
    Xin hỏi : Cty phân Bình Điền có uy tín không? thế mà PGĐ ra hầu tòa vì phân dổm…Cty 2-9, cty Inexim ở Đak Lak có tiếng tăm không? thế mà xãy ra vụ Hứa Thanh Hồng, vụ nông dân Đak Mil kiện ra tòa…vẫn chưa giải quyết được. Cha ông đã dạy rằng “vô phúc đáo tụng đình”, vô phước mới kiện tụng nhau ra tòa, kết quả là vụ án bế tắt mà cả chục năm nông dân ngồi chầu chực chờ giải quyết những của cải do chính mồ hôi nước mắt của mình làm ra, và khi mà vì đồng tiền người ta đã bán rẻ hết cả uy tín, danh dự !
    Hãy thương lấy nông dân, họ là người trực tiếp làm ra của cải cho xã hội, cả cuộc đời “cui cút làm ăn lo toan nghèo khó”…Chính nhờ họ mà các đại gia mới có nhà lầu ôtô, con cái du học. Còn nông dân và gia đình của họ thì sao?
    Cám ơn lời khuyên của tác giả, cho dù có cẩn trọng nhưng biết căn cứ vào đâu mà xem xét!

    • ĐÚNG vậy các bạn ạ, trên thị trường bây giờ lăm kẻ ngồi không mà ăn bát vàng. như ở huyện eah’leo đăk lăk có mấy đại lý như Ng.T – Q.T ở eanam, tới mùa tranh nhau nhận kí gửi cà fe nhân. mà trong đó nhiều trường hợpcà fe nhân tới 15độ 5 tức là 0.57 vậy ( 1tấn/hao 5,7klogam) bởi lại tạp chất vượt 1.35 vậy là ( 1tấn hao đi 3,5klogam) mà có thấy đại lý trừ đâu,.người dân thấy vậy trước mắt có lợi nhuận, đặt niềm tin vào đại lý, đem bao nhiêu số lượng cà fe của mình gửi vào đó mà không đặt ra một vấn đề hoặc lời giải, lý do sao mấy doanh nghiệp cùng ở trên địa bàn huyện áp dụng trừ, thử hỏi do ,đại lý hay do người dân, nói một cách chính xác, người dân đã tăng bốc đại lý, hoặc doanh ngiệp ,để rồi so sánh giữa đại lý kia & đại lý nọ ,giữa doanh ngiệp kia & doanh ngiệp nọ để rồi gửi vào dó.bao nhiêu tâm huyết dành dụm bấy lâu nay, gửi vào cho đại lý doanh ngiệp, khi nào cần thì lại bán bao nhiêu đó, để trang trải cho gia đình lo cho con cái học. số còn lại đầu tư vào việt chăm lo cho cây cà fe, mà giờ đây họ lại cần bán ,đại lý &doanh ngiệp bảo không có tiền, thử hỏi tại sao ?

  4. “Trung tâm Giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột gửi là an toàn. Còn liệu có an toàn hay không khi mà nơi đây công ty An Giang đã chấp nhận rút quân, bàn giao lại cho Cổ phần Thái Hòa?”
    Bà con hãy cảnh giác,coi chừng gửi trứng cho ác.
    Bằng chứng là NHNN&PTNT không chi một xu cho anh này để mua tạm trữ mặc dù được giao chỉ tiêu 7000 T, vì đang nợ VBA lút đầu. Thuộc diện “sắp lên đường” rồi.

  5. Tôi là nông dân ở bình phước tôi thấy trang wed rất hay khi nói về cà phê, nhưng sao không thấy nói cụ thể chi tiết hơn về giá cả hồ tiêu. Cho tôi hỏi có trang wed nào cập nhật vê giá cả hàng ngày của mặt hàng hồ tiêu và một số nông sản khác.

  6. Kính Anh /Chi Mai Hoa,
    Câu hỏi của quý vị được trả lời ngay là quý vị nhấp chuột vào bảng giá trên ỵ5caphe.info sẽ thấy bảng giá hồ tiêu, để cập nhật thông tin giá hồ tiêu nhanh chóng liên tục xin vui lòng đăng ký trang thông tin cho anh Nguyễn Công Thịnh,
    Kính chào.

    • Nông dân nghèo 18:18 ngày 04/09/2010

      Xin chào bác Lê@.
      Sao đợi hoài mà không thấy bác viết tiếp loạt bài như đã hứa. Bác bận đi xa hay đến tuổi sức khỏe dễ có vấn đề. Dù sao vẫn mong và chúc bác thật khỏe để được đọc những số tiếp theo. Cố lên bác nhé!

Cùng thảo luận vì một diễn đàn của người nông dân lớn mạnh

Chúng ta là người một nhà, hãy giành cho nhau những ngôn từ lịch sự và thân thiện. Nhấn vào đây nếu bà con định hỏi về xu hướng giá cả và hãy đọc hướng dẫn này để biết cách sử dụng Tiếng Việt khi gửi phản hồi.

(?)

(Tại sao cần?)

Gõ tiếng Việt: - [hướng dẫn]

Cung cấp cà phê Cầu Đất chất lượng cao

Chuyên cung cấp cà phê Arabica Cầu Đất, cà phê Đà Lạt chất lượng cao. Giá tốt nhất thị trường.
Nhấn vào đây hoặc liên hệ 0945 745 536 (gặp Hương) để biết thêm chi tiết